Zapis nagrania
Zredagowany zapis rozmowy, podzielony na części, jeśli wolisz czytać we własnym tempie.
Na słowo „nisza” wiele osób reaguje zmęczeniem. Słyszę wtedy: „Nie chcę już o tym słyszeć. To mnie ogranicza, cały czas muszę myśleć, jak wszystko zawęzić, i boli mnie od tego głowa”. Sama też wiele razy tak miałam. Na własnym doświadczeniu przekonałam się jednak, że dobrze określona grupa odbiorców jest jednym z głównych fundamentów rozwoju marki. W nagraniu o pięciu błędach na początku budowania marki osobistej brak niszy był pierwszym z nich. Tutaj rozkładam ten temat na części: najpierw przekonania, które blokują wybór, potem cztery pytania, które pomogą Ci go zrobić.
Czy wybierając niszę, przestanę pomagać innym?
Nie. Nisza dotyczy Twojego biznesu, a nie całego Twojego życia. Jeśli Bóg zechce, żebyś swoimi talentami służyła także innym ludziom, postawi przed Tobą takie możliwości i otworzy te drzwi.
Pierwsze przekonanie, które blokuje wybór, brzmi: „Chcę pomagać wszystkim. Jak określę niszę, to komuś nie pomogę i moja wiadomość do kogoś nie dotrze”. To piękne, że widzisz, ile talentów, umiejętności i wiedzy zdobyłaś, i że chcesz służyć innym. Wierzę jednak, że Bóg jest ponad naszymi planami. Nawet jeśli w biznesie wybierzesz konkretną grupę odbiorców, a On będzie chciał, żebyś działała na przykład wśród młodzieży, nie musisz w to wierzyć mnie. Uwierz Bogu.
Biznes to wymiana wartości: docierasz do osób, które płacą za Twoją usługę albo produkt. Obok biznesu możesz mieć inne projekty. Ja prowadzę projekt ewangelizacyjny „Rozmawiamy o Jezusie” na osobnym kanale i nie traktuję go biznesowo, bo ma inny fundament. Być może Twój biznes będzie szedł tak dobrze, że część projektów zrobisz charytatywnie. Kiedy jednak chcemy wpleść w biznes wszystko i wszystkich, zwykle kończy się to niepowodzeniem, bo pojawia się bardzo dużo problemów w komunikacji.
Pomaga tu jedno pytanie, które często zadaję: z jakim klientem nie chciałabyś pracować? Nagle okazuje się, że rzeczywiście nie ze wszystkimi. Mogą to być cechy charakteru albo wartości, którymi ktoś się kieruje. Dotyczy to terapeutek, coachek i mentorek, ale też fotografek czy architektek, bo każda z nas potrzebuje wiedzieć, co ją wyróżnia. A jeśli przekonanie „muszę pomagać wszystkim, inaczej nie spełnię swojej misji” wraca, zwykle jest pod nim coś, czemu warto się przyjrzeć. To może Cię sabotować w tym, żeby pójść w jasnym kierunku.
Skąd wiedzieć, że nisza jest wystarczająco konkretna?
Nisza jest wystarczająco konkretna, kiedy wiesz, z czym Twoja klientka mierzyła się dzisiaj rano: jakie miała myśli i emocje, co zrobiła albo czego nie zrobiła. Hasło w rodzaju „pomagam w zmianie zawodowej” jeszcze Ci tego nie daje.
Weźmy coachkę kariery. Wydaje się, że „zmiana zawodowa” to już doprecyzowanie, bo przecież nie pomaga we wszystkim. Ale nie wiadomo, czy mówi do kobiet, czy do mężczyzn. Czy do studentów, którzy są pogubieni i nie wiedzą, jaką ścieżkę wybrać? A może do osób, których pracę zastępuje AI?
Inaczej jest, kiedy mówi do kobiet, które przez lata były menedżerkami w korporacji i chcą założyć własny biznes. Wtedy może opisać konkretny poranek: jej klientka znowu wstała, przyszykowała się do pracy i pojechała do swojego zespołu. Patrzy na piękne biuro i na wszystkie benefity, a w sercu wie, że to już nie jest droga, do której Bóg ją wzywa. Nie musi to być osoba wierząca, ale czuje, że chce czegoś innego. Marzy o większej elastyczności i swobodzie, o tym, żeby więcej czasu spędzać z rodziną, i chce dzielić się wiedzą, którą zdobyła. Można nazwać nawet dynamikę między nią a szefem czy zespołem, bo wiemy, w jakim jest środowisku. Z tego powstaje konkretna oferta i konkretna komunikacja.
Nie musisz od razu niszować się na takim poziomie. W pracy z klientkami określamy niszę na kilku warstwach i nie na każdej potrzebny jest pełny konkret. Czasem wystarczy wybrać kilka, które dają Ci jasny obraz.
Czy nisza ogranicza rozwój marki osobistej?
Nisza nie ogranicza marki, tylko daje jej solidny filar. Bez niej pojawia się duże rozproszenie i marka rozwija się dużo dłużej i trudniej.
Drugie przekonanie brzmi: „Muszę się skurczyć, a mam tak bogatą historię i tak bogate doświadczenie”. Dużo zależy od etapu, na którym jesteś. Jeśli dopiero zaczynasz i ludzie Cię nie znają, budowanie kilku grup odbiorców jednocześnie będzie bardzo trudne i nie wydaje mi się rozsądne. Jeśli natomiast przez lata rozwijasz markę dla konkretnej grupy, na podstawie tego doświadczenia może wyklarować się nowy kierunek.
Miałam takie klientki, architektki. Robiły projekty dla klientów indywidualnych, często dla osób, które kupują pierwsze mieszkanie i chcą podejść do tego budżetowo. Stworzyłyśmy wokół tej oferty cały ekosystem, żeby sprzedawała się automatycznie. Po pewnym czasie wypracowały know-how pracy z klientami i naturalnym kolejnym krokiem stał się produkt dla początkujących architektów. Podobnie fizjoterapeutka, która rozwinęła swój gabinet i chce uczyć początkujących fizjoterapeutów.
To inna grupa odbiorców w obrębie tego samego biznesu. Zaczynanie od obu naraz byłoby trudne. Kiedy marka jest już zbudowana, można ją poszerzyć, tylko trzeba to mądrze zaplanować. Czasem będzie to wymagało osobnego konta, a czasem wystarczy jedno. To sprawa indywidualna.
Jak określić swoją niszę w marce osobistej?
Żeby określić niszę w marce osobistej, zacznij od siebie: od tego, kim byłaś kilka lat temu, od swojej historii, wartości i sposobu pracy. Pomogą Ci w tym cztery pytania:
- Do której wersji siebie sprzed lat mówisz?
- Jaka część Twojej historii Cię wyróżnia?
- Jakie wartości pokazujesz?
- W jaki sposób prowadzisz klientkę do rozwiązania?
Do której wersji siebie mówisz?
Nie dotyczy to wszystkich, ale z mojego doświadczenia bardzo dużej części osób: Twoją klientką często jesteś Ty sprzed kilku lat. Zadaj sobie pytanie, jaki jest jej punkt wyjścia. Jeśli mówisz do kogoś, kto ma takie wyzwania, jakie Ty miałaś, ważne jest, żebyś to zobaczyła, dobrze tę osobę poznała i spisała. I żebyś odpowiedziała sobie, czy mówisz do siebie sprzed dziesięciu, pięciu czy trzech lat. W każdym z tych przypadków będziesz mówić o innych wyzwaniach i pragnieniach.
Jaka część Twojej historii Cię wyróżnia?
Marka osobista opiera się na Tobie: na Twoim doświadczeniu i Twoich wartościach. Firmę taką jak Starbucks promują inne twarze, a nie właściciel, który codziennie pokazuje, że wypił kawę. Jeśli chcesz prowadzić markę osobistą i jednocześnie schować się przed całym światem, zastanów się, czy na pewno tego chcesz. Odpowiedź na pytanie, dlaczego robisz to, co robisz, zwykle jest właśnie w Twojej historii.
Kiedy zaczęłam dzielić się swoim nawróceniem, tym, jak po dziesięciu latach wyszłam z New Age i oddałam życie Jezusowi, przez wiele miesięcy się z tym wstrzymywałam. Miałam wiele obaw i byłam przekonana, że to negatywnie wpłynie na mój biznes. Za pierwszym razem rzeczywiście wpłynęło bardzo negatywnie. Później, kiedy czułam, że mam dzielić się świadectwami i tym, co Bóg robi w moim życiu, w ogóle nie łączyłam tego z klientkami biznesowymi. Nie mówiłam tam o biznesie. A okazało się, że znaczna większość klientek biznesowych przychodzi do mnie właśnie ze względu na tę historię. Wiedzą, co przeżyłam, bo często przeżywają to samo albo coś podobnego. Wiedzą, z czego wyszłam i jakie wartości są dla mnie dziś ważne. Więcej o tej drodze piszę na stronie o mnie i mojej historii.
Z Twoją historią nikt nie jest w stanie konkurować, bo jest Twoja. To jeden z fundamentów Twojej marki.
Kamila Surma
Dlatego storytelling w biznesie jest tak ważny. Nie chodzi o manipulację ani o podsycanie czegokolwiek. Dla mnie to najbardziej autentyczna forma budowania relacji z człowiekiem po drugiej stronie. Dzielę się tym, co przeżyłam, albo tym, co zrobiłyśmy u mojej klientki, a ktoś na tej podstawie może świadomie zdecydować, czy to jest z nim spójne. Wyróżnika nie trzeba szukać na siłę. Często wszystko, czego potrzebujesz do określenia niszy, już masz.
Jakie wartości pokazujesz?
Wartości, które pokazujesz, są elementem Twojej niszy, bo odbiorcy się z nimi utożsamiają. Przed nawróceniem bardzo dużo podróżowałam i mocno pokazywałam wolność. Utożsamiało się z tym wiele osób, które też podróżowały po świecie jako nomadki. Dziś nie dzielę się wieloma szczegółami z codziennego życia. Zwykle jest to zdjęcie z psem na spacerze albo inne rzeczy, które dotyczą moich wartości, i widzę, jak odbiorcy się z tym utożsamiają.
Nie musisz pokazywać każdego elementu swojego życia. Jeśli ważna jest dla Ciebie rodzina, nie musisz robić selfie z bliskimi. Możesz zrobić zdjęcie obiadu i pokazać, że prowadzenie marki pozwala Ci spokojnie spędzić z rodziną czas w środku dnia.
W jaki sposób prowadzisz do rozwiązania?
Dwie osoby mogą pomagać w tym samym, a prowadzić do celu innymi narzędziami. Jedna mentorka biznesowa specjalizuje się w SEO i pozycjonowaniu stron, inna w reklamach, jeszcze inna uczy tylko Instagrama. To też są nisze. Są też osoby, które łączą wszystko. Jeśli nie chcę inwestować w reklamy, nie pójdę do kogoś, kto uczy reklam. Pójdę do osoby, która pokaże mi, jak w organiczny sposób tworzyć treści, które dają wartość i budują relacje. Żadna z tych dróg nie jest lepsza od drugiej, ale to na tej podstawie Twoja klientka decyduje, czy wybierze Ciebie.
Te pytania pomogą Ci doprecyzować niszę i grupę odbiorców, zarówno gdy zaczynasz, jak i wtedy, gdy Twój biznes przechodzi przez zmianę. Jeśli chcesz przejść przez to razem ze mną i poukładać niszę, ofertę i strategię, zajrzyj na stronę o mentoringu biznesowym.